15/08/2026
Có một thị trấn nhỏ nằm trên bán đảo Kintyre, phía tây Scotland, từng được xem là một trong những trung tâm whisky quan trọng nhất thế giới. Vào thời kỳ hưng thịnh, Campbeltown có hơn 30 distillery hoạt động trong và quanh khu vực.
Ngày nay, bức tranh đã hoàn toàn khác, Campbeltown chỉ còn ba distillery đang sản xuất whisky: Springbank, Glen Scotia và Glengyle nơi tạo ra Kilkerran. Thế nhưng, chính sự thu hẹp ấy lại khiến Campbeltown trở thành một trong những vùng whisky đặc biệt nhất Scotland. Đây không chỉ là câu chuyện về một vùng đất sản xuất whisky. Đó còn là câu chuyện về sự phát triển, suy tàn và hồi sinh của một di sản whisky lâu đời
Campbeltown nằm trên bán đảo Kintyre, thuộc vùng Argyll and Bute ở phía tây Scotland. Thị trấn nằm gần biển và có lịch sử lâu đời gắn liền với nghề đánh bắt cá, thương mại và đặc biệt là sản xuất whisky. Vị trí ven biển là một trong những yếu tố thường được nhắc đến khi nói về phong cách whisky Campbeltown. Những chai whisky đến từ khu vực này thường được mô tả với các đặc điểm như mặn nhẹ, oily, smoky và mang sắc thái maritime.
Theo VisitScotland, Campbeltown hiện là vùng sản xuất whisky nhỏ nhất Scotland, chỉ còn ba distillery, nhưng vẫn sở hữu phong cách đủ khác biệt để được xem là một vùng whisky riêng.

Nếu nhìn vào Campbeltown ngày nay, thật khó hình dung nơi đây từng là một “thủ phủ” whisky. Trong thế kỷ 19, ngành whisky phát triển mạnh đến mức Campbeltown từng có hơn 30 distillery. Riêng năm 1843, Campbeltown Heritage Centre ghi nhận có 25 distillery đang hoạt động, sản xuất hơn 700.000 gallon whisky mỗi năm. Đến năm 1885, có 21 distillery hoạt động trong thị trấn.
Sự phát triển mạnh mẽ của ngành whisky đã mang lại sự thịnh vượng đáng kể cho Campbeltown. Theo lịch sử của Springbank, đến năm 1891, thị trấn chỉ có dân số khoảng 1.969 người nhưng được cho là một trong những thị trấn giàu nhất nước Anh tính theo bình quân đầu người. Campbeltown khi ấy không đơn giản là một nơi có nhiều nhà máy chưng cất. Whisky đã trở thành một phần quan trọng của nền kinh tế và đời sống địa phương.
Sự hưng thịnh không kéo dài mãi. Bước sang thế kỷ 20, thị trường whisky thay đổi mạnh. Nhu cầu của người tiêu dùng chuyển dịch, trong khi một số distillery Campbeltown bị chỉ trích vì chạy theo sản lượng và chất lượng không đồng đều.
Theo lịch sử Springbank, trong những năm 1920, một số nhà máy bắt đầu cắt giảm tiêu chuẩn để đáp ứng nhu cầu. Điều này khiến các nhà blending tìm kiếm nguồn malt ổn định hơn từ những khu vực khác, kéo theo sự đóng cửa lần lượt của nhiều distillery Campbeltown.
Khủng hoảng kinh tế, sự suy giảm xuất khẩu và những biến động của thị trường whisky càng khiến tình hình trở nên nghiêm trọng. Đến năm 1934, Rieclachan đóng cửa và Campbeltown chỉ còn Springbank cùng Glen Scotia tiếp tục hoạt động. Từ một vùng đất từng có hàng chục distillery, Campbeltown gần như biến mất khỏi bản đồ whisky.

Dù chỉ còn ba distillery, Campbeltown vẫn giữ được vị thế của mình trong thế giới Scotch Whisky.
Được thành lập vào năm 1828, Springbank là một trong những cái tên quan trọng nhất trong lịch sử whisky Campbeltown. Điều khiến Springbank đặc biệt không chỉ nằm ở tuổi đời mà còn ở cách distillery duy trì nhiều phong cách whisky khác nhau. Bên cạnh Springbank Single Malt, nơi đây còn sản xuất Longrow và Hazelburn mỗi dòng mang một phong cách riêng.
Springbank được biết đến với những whisky có chiều sâu, phức hợp và thường mang ảnh hưởng maritime rõ nét. VisitScotland mô tả phong cách của Springbank là robust và smoky, với dấu ấn từ vị trí ven biển của Campbeltown.
Glen Scotia được thành lập vào năm 1832 và là một trong những distillery lâu đời còn tồn tại tại Campbeltown. So với Springbank, phong cách Glen Scotia thường được mô tả nhẹ nhàng hơn, với những nét grassy, fruity và maritime. Distillery này cũng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự hiện diện của Campbeltown trên bản đồ whisky trong suốt những giai đoạn khó khăn của ngành Scotch Whisky.
Glengyle có một câu chuyện đặc biệt. Distillery ban đầu được William Mitchell thành lập vào năm 1872 nhưng sau đó đóng cửa vào năm 1925. Đến năm 2000, địa điểm này được J&A Mitchell mua lại và sau quá trình xây dựng lại, Glengyle bắt đầu chưng cất trở lại vào năm 2004.
Tuy nhiên, whisky của Glengyle không được bán dưới tên “Glengyle”. Do tên này đã được đăng ký cho một dòng blended malt Highland, whisky của distillery được đặt tên là Kilkerran. Cái tên Kilkerran bắt nguồn từ tên cổ của khu vực, “Ceann Loch Chille Chiarain”, qua đó tiếp nối một phần lịch sử lâu đời của Campbeltown. Sự trở lại của Glengyle cũng có ý nghĩa lớn hơn một distillery đơn thuần: nó góp phần củng cố vị thế Campbeltown như một vùng whisky độc lập.
Đây có lẽ là câu hỏi thú vị nhất đối với những người mới khám phá Campbeltown Whisky. Không dễ để gói gọn tất cả whisky Campbeltown vào một công thức hương vị duy nhất. Tuy nhiên, một số đặc điểm thường xuyên xuất hiện là:
Điểm đáng chú ý là ba distillery hiện nay không tạo ra cùng một kiểu whisky. Springbank thường mạnh mẽ và smoky hơn; Glen Scotia có xu hướng nhẹ nhàng, grassy; trong khi Kilkerran thường mang phong cách nhẹ và ngọt hơn nhưng vẫn giữ những nét oily và salty đặc trưng của Campbeltown. Vì vậy, “Campbeltown character” có thể được xem như một nền tảng chung, thay vì một công thức cố định.

Đây là một điểm rất thú vị. Khi nhắc đến whisky smoky, nhiều người thường nghĩ ngay đến Islay. Tuy nhiên, Campbeltown cũng có thể mang những tầng khói và peat đáng chú ý.
Điểm khác nằm ở sự cân bằng. Nếu Islay thường được biết đến với những biểu hiện khói và peat mạnh mẽ ở nhiều dòng whisky, Campbeltown lại có xu hướng kết hợp khói với vị mặn, oily texture, trái cây và gia vị. Springbank thậm chí từng chứng minh rằng một distillery trên đất liền có thể tạo ra phong cách whisky đậm khói với Longrow, một dòng whisky được chưng cất tại chính Springbank. Điều này giúp Campbeltown có một vị trí khá riêng trong thế giới Scotch Whisky.
Câu chuyện của Campbeltown không kết thúc vào những năm 1930. Sau nhiều thập kỷ khó khăn, sự quan tâm trở lại với những dòng Single Malt chất lượng đã giúp Campbeltown từng bước lấy lại danh tiếng. Một dấu mốc quan trọng là sự trở lại của Glengyle vào năm 2004. Kilkerran sau đó trở thành một phần mới trong câu chuyện của Campbeltown, bên cạnh hai cái tên lâu đời là Springbank và Glen Scotia.
Campbeltown cũng được xác định là một protected locality trong Scotch Whisky Regulations 2009, củng cố vị thế của vùng trong hệ thống whisky Scotland. Ngày nay, dù quy mô sản xuất nhỏ hơn rất nhiều so với thời kỳ hoàng kim, Campbeltown lại sở hữu một điều mà nhiều vùng whisky khác khó có được: một lịch sử đủ sâu, một phong cách đủ đặc trưng và một cộng đồng những người yêu whisky rất trung thành.
Campbeltown là một ví dụ thú vị về cách một vùng đất có thể đi từ đỉnh cao xuống gần như biến mất, rồi từng bước tìm lại vị trí của mình. Từ hơn 30 distillery trong thời kỳ hoàng kim, ngày nay Campbeltown chỉ còn ba cái tên: Springbank, Glen Scotia và Glengyle với whisky Kilkerran.
Nhưng có lẽ chính sự khan hiếm ấy khiến Campbeltown trở nên hấp dẫn. Mỗi chai whisky đến từ vùng đất này không chỉ mang theo hương vị của malt, gỗ sồi hay thời gian. Nó còn mang theo câu chuyện về một thị trấn ven biển từng sống cùng whisky, từng chứng kiến ngành công nghiệp của mình gần như biến mất và cuối cùng tìm được cách hồi sinh.
Campbeltown có thể là vùng whisky nhỏ nhất Scotland, nhưng câu chuyện của nó chắc chắn không hề nhỏ.